Nieuwe Mark Breda

Een stadsrivier terugbrengen midden in de stad

De Nieuwe Mark stroomt weer door het hart van Breda. Met natuurinclusieve kades en een nieuwe Tolbrug is de historische stadsrivier opnieuw onderdeel van het dagelijks leven in Breda. De stad kreeg er niet alleen water, maar ook kwaliteit, leefbaarheid en biodiversiteit bij. We realiseerden dit project met FL BV als hoofdaannemer in opdracht van de gemeente Breda. De uitvoering vond plaats in drie fases, tussen 2022 en 2025.

Civiele techniek op Champions League niveau

Wat op het eerste gezicht lijkt op een fraaie stadsvernieuwing, is in werkelijkheid civiele techniek op het hoogste niveau, gecombineerd met uiterste zorg voor de omgeving. Werken op een halve meter van monumentale panden, met winkelend publiek om je heen en minimale hinder voor de stad: dat vraagt om precisie, flexibiliteit en vertrouwen binnen het bouwteam. In een bouwkuip van circa 2.800 m² werd de nieuwe watergang gefaseerd aangelegd, inclusief een 60 cm dikke onderwaterbetonvloer. Daarbij waren zowel droog grondverzet als omvangrijk baggerwerk nodig. Tegelijk bleef de binnenstad bereikbaar, onder andere dankzij een tijdelijke toegangsbrug. De technische uitdaging zat niet alleen in de omvang, maar vooral in de context: beperkte ruimte, monumentale bebouwing, oude fundatieresten in de bodem en strenge eisen op het gebied van trillingen en veiligheid.

Natuurinclusieve kades: van ambitie naar uitvoering

Een opvallend onderdeel van het project zijn de natuurinclusieve kades (GreenQuays). Deze kademuren bieden ruimte aan bomen, planten en mossen en dragen bij aan biodiversiteit en verkoeling in de stad. FL BV vertaalde de ambities van de gemeente en haar kennispartners naar maakbare oplossingen. Zo ontwikkelden we zelf een methode om het substraat gecontroleerd aan te brengen achter het metselwerk: essentieel voor een gezonde wortelgroei en waterhuishouding, zonder het monumentale straatbeeld aan te tasten. Door iteratief te detailleren en te testen, ontstond een oplossing die zowel technisch als ecologisch werkt.

De Tolbrug: technisch en organisatorisch maatwerk

De nieuwe Tolbrug vormde het meest complexe onderdeel van het project. Ontwerp en uitvoering zijn in bouwteam uitgewerkt, vanwege de ligging pal naast monumentale bebouwing en in een bodem vol historische resten. Trillingsarm slopen en funderen was hier geen wens, maar een absolute randvoorwaarde.
Door vroeg samen te werken, slimme uitvoeringsmethodes te kiezen en continu scherp te blijven in het werk, kon de brug veilig worden gerealiseerd én ingepast in de historische omgeving.

Samenwerking als sleutel

De uitvoering verliep in drie duidelijke fases, elk met eigen omleidingen en omgevingsmaatregelen. De sleutel tot succes was de samenwerking in een bouwteam. In plaats van vast te houden aan contractuele kaders bij wijzigingen, zochten we steeds naar maakbare oplossingen die recht deden aan de gezamenlijke ambities. Dit project sluit aan bij het GreenQuays-programma van de gemeente Breda, waarin onderzoek en praktijk samenkomen. FL BV droeg bij met detailontwerp, werkvolgorde en praktische tooling om innovaties daadwerkelijk uitvoerbaar te maken.

Een resultaat om trots op te zijn

De Nieuwe Mark laat zien dat innovatie, duurzaamheid en maakbaarheid uitstekend samen kunnen gaan; ook in een kwetsbare binnenstedelijke omgeving. De rivier is terug, de stad heeft aan kwaliteit gewonnen en het project heeft waardevolle lessen opgeleverd voor toekomstige binnenstedelijke werken. Een resultaat waar we trots op zijn. Niet alleen om wat er ligt, maar ook om hoe het samen tot stand is gekomen.

Projectfeiten

  • Opdrachtgever: Gemeente Breda
  • Hoofdaannemer: FL BV
  • Samenwerking: Reyrink Aannemersbedrijf (wegenbouw), De Hilver Betoncentrale (levering beton)
  • Projectduur: juni 2022 – juni 2025 (3 fasen)

Bouwkuip & fundering

  • Bouwkuip: ca. 2.800 m²
  • Onderwaterbeton: 60 cm dik (2.125 m³ betonmortel)
  • 2.170 ton grind
  • 120 meter damwand
  • Stempelraam tot 18 meter
  • 85 schroefinjectiepalen
  • Tijdelijke toegangsbrug van 15 meter

Kades & verharding

  • 455 meter kademuur (tot 3 meter hoog)
  • 400 m² betondek op palen
  • 1.550 m² verticaal metselwerk (± 233.000 stenen)
  • 710 m² horizontaal metselwerk (± 58.000 stenen)
  • 1.700 m² asfalt
  • 2.800 m² straatbakstenen
  • 1.700 m² natuursteen

Tolbrug

  • Trillingsarme sloop bestaand brugdek
  • 32 boorpalen Ø800 mm (lengtes 6–14 meter)
  • 6 schroefinjectie-ankers per landhoofd
  • Geprefabriceerd stalen brugdek (ca. 14 ton)
  • Circulair hergebruik: 24.190 kg metselstenen